Logo
Dark Light
Bumerang - Yazarkafe
Mapavre’den Öteye
Bu yazı  305 kere görüntülenmiş olup, YAZARın kendi görüşlerini ifade eder...

Ankara’da doğup büyümenin şanssızlığı içerisinde, geç tanıdım Ana&Baba Diyarını. Ağabeyimle burunlu bir otobüsün motoru üzerinde başlayan Ankara – Atina pazar yolculuğumla tanıştım, memleketim Atina ve Ğera ile. Yengemin kardeşi Nadir GÖNÜLDEN’in peşinden, Atina’da Karadeniz’in serin sularında yüzerek öğrendim midyeli kayayı, kız kalesini. Merhum Ziya BASA ile tattım teneke üzerinde midye tavayı. Henüz 1960’lı yılların ortalarında, ilkokul çağlarında bir çocuğun aklında kalanlarla anlatmak istiyorum o yerleri ve Karadeniz’i.

Bahsettiğim tarihlerde o bölgemiz bu kadar yakın değildi, otobüsle yaklaşık 36 saatlik bir yolculukla Ankara’dan Rize’ye ulaşabilirdiniz. Çorum üzerinden Samsun’a gelir, orada Karadeniz’in güzelliğine merhaba der, Karadeniz sahilinin tüm güzelliklerini gözlerinize alarak Ordu ve Giresun’a kadar devam edersiniz. O tarihlerde çile geçidi diye adlandırılan Armonik dağ yolundan geçerdi yolumuz. Yokuşun sonunda otobüsümüz mola verir, şoför de yolcular da bir nefes alırdı. Orada doğanın güzelliğinde Karadeniz’in eşsiz meyveleri ile buluşulurdu. Trapezus “Trabzon” artık size bir nefes kadar yakın gelirdi. Sahili devam edip, Rize’ye ulaştığınızda çay diyarının o buruk kokusu artık ciğerlerinize yerleşir, eşsiz mavi ile yeşilin güzellikleri içerisinde, Mapavre “Çayeli” Birinci tünel, ikinci tünel derken Atina “Pazar” ile simgeleşen kız kalesi size merhaba der.

Buradan başlayıp, Hopa’ya kadar süren bir başka dünya. Kendisine özgü Lazca dilinde köyler, kasabalar. Aklımda kalanlarla isimlerini sıralayacak olursam; Mapavre (Rizeden, Çayeli ye kadar uzanan bölge) Atina, (Pazar’dan Ardeşen’e kadar uzanan bölge) Ğera, (Ardeşen’den Işıklı’ya kadar uzanan bölge) Viçe, (Fındıklı Arhavi arasında kalan bölge) Arkabi (Bu günkü Arhavi bölgesi). Kıymeti bir kültür varlığı olan bu yörenin isimleri hangi akılla değiştirildi, bilsek de bilemem diyeyim ama bu yöre isimleri bir kültür mirasından başka ne olabilir ki? Bu kültür mirasını ortadan kaldıran yasa nasıl kabul edildi anlamak çok zor.

Defter şeklindeki ilk Nüfus kâğıdımda Köyü hanemde “Timisvat” yazardı, şimdi Köprü köyü yazıyor. Güzelim ülkemde binlerce Köprü köyü var ama kaç tane Timisvat bulabilirsiniz? Tabi bu değişiklikler bununla da sınırlı kalmamış, benim aklımda kalan köy isimleri ki, hala yeni isimlerini bilmem, eski isimleri ile sıralayacak olursam; Baba köyüm Timisvat’dan başlayarak, Tolikçet, Pelegivat, Çiçivat, Sifat, Gulivati, Zuğa, Haçapit, Mekaleskrit, Bakoz gibi bir çok köy ilçe ve ilimizin gerçek isimleri unutulmaya bırakılmış.

Çevre yolu ulaşım kolaylığı, medeniyet diyerek sahillerimizi elimizden aldınız. Yanlış şehir planlamaları ile güzelim ilçelerimizi beton yığınına çevirdiniz. Yaklaşık 460 tane hazırlanmış HES projeleri ile derelerimize ve içinde yaşayan alabalıklarımıza göz diktiniz. Benim çocukluğumda yaşadığım o tabiat güzelliğini o hali ile artık bize geri veremezsiniz ama bu yöremizin emsalsiz, kültür mirası olan isimlerini geri verin. Benim yenilenecek Çipli nüfus kimlik kartımda köy bölümüne Timisvat, ilçe bölümüne de Ğera ya da Atina yazılsın. Bu mirası nesillerimize taşımanın mutluluğunu tatmak da bizim olsun.

Sevgi ve düşüncelerinizi paylaşarak çoğaltmak için, bana iletilerinizi göndermeyi sürdürün, ben inanıyorum ki, paylaşarak çoğaltacağımız o sevgi ve düşüncenin aydınlatacağı bu yolda bizler mutlu olacağız. Ekrem ÖRSOĞLU.

mapavre

yer-isimleri

suat-kılıc

1 yorum
  • avatar Celal Yalçın
    18 Kasım 2013
    #1

    Anadolumun kültür zenginliğinden bir kesit sunmuşsun. Sen kuzeyli ben tam tersi güneyli. Kendi doğduğum yeri yaşadığım bölgenin doğal halini hatırlatıp o günlere götürdün beni. Sağolasın cancağızım.




*


        

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren ve imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır. Yazı ve yorumlar hiçbir şekilde sitemizin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Bunlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
                

Eser Ürküt
Bumerang - Yazarkafe
Eser ÜRKÜT

 

20 Kasım 2018

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, tarihte en geniş kabul gören insan hakları belgesidir. 20 Kasım 1989 tarihinde onayl... devamı

Melahat Erten Tekeşin

 

 

  Melahat Erten TEKEŞİN   melahattekesin@gmail.com

 

10 Kasım 2018

Elli bir yılımı, gururla birlikte geçirdiğim, üzerimde, tarih bilgisinde emeği olan ve ayrıca da notlarından yararl... devamı

Zeren Dağdeviren

 

 

  Zeren DAĞDEVİREN   zeren@egehaberleri.net

 

15 Kasım 2018

Özgür Büyüktanır, muhteşem bir insan ve baba. Kendisini Kuşadası'nda düzenlenen, Yerel yazarlar Şenliğinde tanıdım.... devamı

Hüseyin Bora Çelik

 

 

  Hüseyin Bora ÇELİK   hboracelik@gmail.com

 

10 Mayıs 2018

Milletimizin aydınlık yarınlara ulaşmasının tek yolu: “Bilgiyi ve Bilimi kendine rehber edinmiş gençlerle yol almak... devamı

Mahmut Taylan Tüfek

 

 

  Mahmut Taylan TÜFEK   mtaylan.tufek@gmail.com

 

18 Nisan 2018

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ne kadar tanıyoruz bunu bilmeden onun hakkında yapılan konuşmalar doğru değildir. Benc... devamı

Süleyman Türkoğlu

 

 

  Süleyman TÜRKOĞLU   suleymanturkoglu333@gmail.com

 

23 Mayıs 2018

Küresel çetelerin çocuklarının yaptığı 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra Türk milletine sinsice dayatılan Neo ... devamı

Ekrem Örsoğlu

 

 

  Ekrem ÖRSOĞLU   zeus@egehaberleri.net

 

03 Kasım 2017

Karavan gezilerimden birisinde tanıdım Mehmet Özgül ve eşi Nurten’i, ikisi de doğa hayranı, doğayla bütünleşmeyi, h... devamı

 

Ege Haberleri